Motorolie verversen: hoe vaak, en zelf doen of laten doen?

Motorolie verversen doe je standaard elke 12.000 km of elke 12 maanden, wat het eerst komt, tenzij het onderhoudsboekje van jouw motor iets anders zegt. Ververs het oliefilter altijd mee. Zelf doen kan met wat basisgereedschap; laten doen is een kleine beurt waarbij ook de rest van de motor wordt nagekeken.

Welke olie je nodig hebt (10W-40, 10W-30, synthetisch of niet) staat in motorolie uitgelegd. Dit stuk gaat over het verversen zelf.

Hoe vaak ververs je de olie van je motor?

Het boekje van je motor is leidend. Veel fabrikanten houden 6.000 tot 12.000 km aan, sommige modellen meer. Waar je het boekje niet hebt, houden wij 12.000 km of 12 maanden aan, wat het eerst komt.

Die 12 maanden zijn niet voor niets. Ook een motor die weinig rijdt, heeft oude olie. Bij korte ritjes wordt het blok niet goed warm, en dan blijven vocht en brandstofresten in de olie achter. Rijd je per jaar maar 3.000 km, ververs dan toch elk jaar.

Eerder verversen is verstandig als:

• je veel korte ritten maakt of vaak in de file staat
• je veel op het circuit rijdt of zwaar beladen met passagier en bagage
• je motor olie verbruikt en je regelmatig moet bijvullen
• je net een tweedehands motor hebt gekocht en niet weet wanneer het voor het laatst is gebeurd

Bij een motor met natte koppeling, en dat zijn de meeste, doet de olie ook de koppeling. Oude olie voel je dan soms aan een koppeling die gaat slippen of een versnellingsbak die stroever schakelt.

Zelf verversen: filter, aftapring en de juiste hoeveelheid

Zelf olie verversen is goed te doen als je een beetje sleutelt. Wat je nodig hebt:

• de juiste olie in de juiste hoeveelheid (staat in het boekje, meestal met en zonder filterwissel)
• een nieuw oliefilter en een nieuwe afdichtring voor de aftapplug
• een opvangbak, een filtersleutel en een momentsleutel
• handschoenen en een doek

Zo pak je het aan:

1. Warm rijden. Rijd een kwartier, zodat de olie dun is en het vuil in zwevende toestand. Pas op: olie en uitlaat zijn dan heet.

2. Rechtop zetten. Op een paddockstand of met iemand die hem rechtop houdt. Op de zijstandaard loopt de olie niet volledig weg.

3. Aftappen. Draai de aftapplug los en laat de olie helemaal uitlopen. Kijk even naar wat eruit komt: metaalglinsteringen of melkachtige olie zijn een reden om de motor te laten nakijken.

4. Filter wisselen. Verwijder het oude filter, smeer de rubberring van het nieuwe filter in met een beetje verse olie en draai het met de hand vast, dan nog een kwart- tot driekwartslag (volgens de verpakking of het boekje).

5. Aftapplug terug. Altijd met een nieuwe afdichtring, en op het voorgeschreven aanhaalmoment. Een te vast gedraaide plug trekt de draad uit het carter, en dat is een dure reparatie.

6. Vullen en controleren. Giet er iets minder in dan de opgegeven hoeveelheid, laat de motor een minuut draaien, zet hem af en wacht een paar minuten. Controleer dan het peil met de motor rechtop en vul bij tot het streepje. Kijk na de eerste rit nog eens of er niets lekt bij de plug of het filter.

Afvalolie mag niet in het riool of bij het restafval. Lever hem in bij de milieustraat van je gemeente, met het oude filter erbij.

Heeft je motor een droog carter (bijvoorbeeld sommige enduro’s), of moet je voor het filter een deel van de kuip demonteren, dan is het een stuk meer werk. Dan kijk je eerst in het werkplaatshandboek of je het wilt zelf doen.

Laten doen: wat een kleine beurt inhoudt

Laat je het in de werkplaats doen, dan is het een kleine beurt: olie en filter vervangen volgens de fabrieksspecificaties, en een controle van de rest. Denk aan remmen, banden, ketting, verlichting en vloeistoffen. Reken op ongeveer 1,5 uur à €85, plus de olie en het filter. Zien we iets wat aandacht nodig heeft, dan hoor je dat eerst, voordat we het oplossen.

Het voordeel van laten doen zit vooral in die controle: een remblok dat bijna op is of een ketting die te ver gerekt is, zie je bij een kleine beurt op tijd. Bij een grote beurt komen daar onder meer bougies, remvloeistof en, volgens het schema van je motor, de kleppen bij. Wanneer dat nodig is lees je in kleppen stellen bij je motor.

Twee vragen die we vaak krijgen

Moet het oliefilter elke keer mee? Wij doen het elke keer. Sommige boekjes schrijven het filter maar om de beurt voor, maar een filter kost weinig en in een oud filter blijft een deel van de oude olie hangen.

Mijn motor verbruikt olie. Is dat erg? Een beetje olieverbruik is bij veel motoren normaal, zeker bij hoge toeren of op een oudere motor. Moet je tussen twee beurten meer dan zo’n halve liter bijvullen, of zie je blauwe rook, laat hem dan nakijken.